Enerji Təhlükəsizliyinin Təminində Etibarlı Tərəfdaşlıq Faktoru
Tarix göstərir ki, bəşəriyyətin inkişafı həmişə enerji ilə bağlı olub. Sənaye inqilabından informasiya əsrinə qədər bütün böyük dəyişikliklərin arxasında enerji mənbələri dayanıb. Buna baxmayaraq, son illərdə dünyada enerji resurslarına münasibətdə bəzən reallıqdan uzaq yanaşmaların şahidi oluruq. Neft və qaz istehsal edən ölkələr müəyyən dairələr tərəfindən ekoloji problemlərin əsas səbəbkarı kimi təqdim edilir, enerji istehsalçıları isə müxtəlif ittihamlarla üz-üzə qalırlar.
Bakı Enerji Həftəsinin açılış mərasimində Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər məhz bu məsələyə yeni baxış ortaya qoydu. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, uzun illər enerji istehsalçıları haqsız şəkildə tənqid hədəfinə çevrilmiş, neft və qaz hasil edən ölkələrə qarşı mənfi münasibət formalaşdırılmağa çalışılmışdır. Halbuki dünyanın bugünkü inkişaf səviyyəsi hələ də ənənəvi enerji resurslarından asılıdır. Bir tərəfdən enerji istehsal edən dövlətlər tənqid olunur, digər tərəfdən isə həmin dövlətlərin istehsal etdiyi enerji dünya iqtisadiyyatının işləməsini təmin edir. Zavodlar fəaliyyət göstərir, nəqliyyat sistemi işləyir, milyonlarla ev işıq və istiliklə təmin olunur. Bu reallığı nəzərə almadan enerji siyasətindən danışmaq mümkün deyil.
Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, enerji resursları düzgün idarə olunduqda onlar təkcə iqtisadi inkişaf vasitəsi deyil, həm də sosial rifahın təminatçısına çevrilir. Son otuz ildə ölkəmizdə həyata keçirilən böyük infrastruktur layihələri, müasir şəhərlərin qurulması, yolların çəkilməsi, sosial proqramların maliyyələşdirilməsi və müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi enerji gəlirlərinin səmərəli istifadəsinin nəticəsidir.
Maraqlıdır ki, bu gün Azərbaycan neft və qaz istehsalçısı olmaqla yanaşı, yaşıl enerji keçidinin də fəal iştirakçılarından biridir. Bu fakt göstərir ki, ənənəvi enerji ilə bərpa olunan enerji arasında süni qarşıdurma yaratmaq doğru yanaşma deyil. Əksinə, gələcəyin enerji modeli hər iki istiqamətin balanslı inkişafına əsaslanmalıdır.
Bakı Enerji Həftəsində səslənən əsas mesajlardan biri də məhz bu idi: enerji məsələlərinə emosiyalarla deyil, praqmatik düşüncə ilə yanaşmaq lazımdır. Dünyanın enerji təhlükəsizliyi yalnız istehsalçı və istehlakçı ölkələrin qarşılıqlı əməkdaşlığı şəraitində təmin oluna bilər. Qlobal iqtisadiyyatın dayanıqlılığı üçün enerji resursları hələ uzun müddət strateji əhəmiyyət daşımağa davam edəcək.
Bu baxımdan Bakıdan verilən mesaj təkcə enerji sektoru üçün deyil, bütövlükdə beynəlxalq münasibətlər sistemi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müasir dünya ittihamlara deyil, əməkdaşlığa; qarşıdurmaya deyil, tərəfdaşlığa; populizmə deyil, reallıqlara söykənən siyasətə ehtiyac duyur. Enerji isə bu əməkdaşlığın ən vacib körpülərindən biri olaraq qalır.
Fazil Kərimov – Zərdab rayonu, İsaqbağı kənd sakini, təqaüddə olan müəllim
