Ulu Öndərin qayıdışı və ölkəni sabitliyə aparan ilk addımlar.
Azərbaycan xalqının müasir tarixində 1993-cü ilin iyun hadisələri xüsusi yer tutur. Həmin dövr ölkənin taleyinin həll olunduğu, dövlət müstəqilliyinin ciddi təhlükə altında qaldığı mürəkkəb və ziddiyyətli mərhələ kimi xarakterizə olunur. Məhz belə bir ağır zamanda xalqın təkidli tələbi ilə yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycanın xilaskarı kimi çıxış edərək ölkəni parçalanmaq təhlükəsindən xilas etmiş, dövlətçiliyin qorunmasını təmin etmiş və gələcək inkişafın əsasını qoymuşdur.
1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan çox keçmədən ciddi daxili və xarici problemlərlə üzləşdi. Ölkədə siyasi sabitliyin olmaması, hakimiyyət uğrunda mübarizə, iqtisadi tənəzzül, idarəetmədəki zəiflik və Ermənistanın hərbi təcavüzü vəziyyəti daha da ağırlaşdırırdı. Dövlət institutları lazımi səviyyədə fəaliyyət göstərə bilmir, cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri arasında narazılıq artırdı. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın gələcəyi ciddi təhlükə altında idi. 1992–1993-cü illərdə ölkədə baş verən hadisələr vəziyyətin nə qədər kritik olduğunu açıq şəkildə göstərirdi. Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalçılıq siyasəti nəticəsində Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsi işğal olunmuş, minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşmüşdü. Digər tərəfdən isə daxildə siyasi qarşıdurmalar dərinləşir, ayrı-ayrı silahlı qruplar dövlət hakimiyyətinə qarşı çıxırdı. Bu proseslər ölkəni vətəndaş qarşıdurması və parçalanma təhlükəsi ilə üz-üzə qoymuşdu. 1993-cü ilin iyun ayında Gəncə hadisələri ölkədə yaranmış böhranın ən yüksək həddə çatdığını göstərdi. Silahlı qiyam nəticəsində dövlət hakimiyyəti iflic vəziyyətə düşmüş, ölkədə anarxiya və xaos hökm sürməyə başlamışdı. Mövcud hakimiyyət yaranmış vəziyyəti nəzarət altına almaqda aciz idi. Dövlət müstəqilliyinin itirilməsi və vətəndaş müharibəsinin başlanması təhlükəsi real xarakter almışdı. Belə bir çətin şəraitdə Azərbaycan xalqının ümid yeri məhz Heydər Əliyev oldu. Həmin dövrdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin Sədri vəzifəsində çalışan Heydər Əliyev artıq zəngin dövlətçilik təcrübəsinə malik siyasi lider kimi tanınırdı. Onun Azərbaycanın inkişafındakı xidmətləri, yüksək idarəçilik bacarığı və xalq arasında qazandığı böyük nüfuz ölkənin gələcəyi naminə mühüm rol oynadı. 1993-cü il iyunun 9-da Heydər Əliyev xalqın və respublikanın siyasi dairələrinin təkidli dəvətini qəbul edərək Bakıya gəldi. Bu hadisə Azərbaycan tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Çünki ölkə artıq dağılmaq təhlükəsi ilə üz-üzə idi və vəziyyəti yalnız güclü siyasi iradəyə malik lider dəyişə bilərdi. Xalqın böyük əksəriyyəti öz ümidlərini məhz Heydər Əliyevə bağlamışdı. Bakıya gəldikdən dərhal sonra Ulu Öndər yaranmış vəziyyəti dərindən təhlil etdi və ölkənin xilasına yönəlmiş qətiyyətli addımlar atmağa başladı. O, dövlətçilik maraqlarını hər şeydən üstün tutaraq milli birliyin təmin edilməsini əsas məqsəd kimi müəyyənləşdirdi. Azərbaycanın gələcəyi üçün ən vacib məsələnin sabitliyin bərpası olduğunu bildirən Heydər Əliyev qısa müddətdə xalqın etimadını qazanaraq ölkədə siyasi proseslərin əsas aparıcı qüvvəsinə çevrildi. Ulu Öndərin həyata keçirdiyi ilk mühüm addımlardan biri Gəncəyə səfəri oldu. Həmin vaxt ölkədə hakimiyyət uğrunda mübarizə davam edir, silahlı qarşıdurma təhlükəsi artırdı. Bütün təhlükələrə baxmayaraq, Heydər Əliyev şəxsi həyatını riskə ataraq Gəncəyə yollandı və hadisələrin daha da genişlənməsinin qarşısını aldı. Onun apardığı danışıqlar və nümayiş etdirdiyi siyasi iradə vətəndaş qarşıdurmasının qarşısının alınmasında mühüm rol oynadı. Gəncə hadisələrinin nəzarət altına alınması ölkədə sabitliyin bərpası istiqamətində atılan ilk və ən mühüm addımlardan biri oldu. Bu hadisə göstərdi ki, Heydər Əliyev yaranmış mürəkkəb vəziyyətdən çıxış yollarını yaxşı bilir və dövlətçiliyin qorunması üçün zəruri qərarlar qəbul etməyə qadirdir. 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Sədri seçilməsi ölkədə yeni siyasi mərhələnin başlanğıcı oldu. Bu tarix sonradan Milli Qurtuluş Günü kimi Azərbaycan xalqının tarixinə daxil oldu. Həmin gündən etibarən ölkədə dövlət quruculuğu prosesinə yeni nəfəs gəldi və sabitliyin təmin olunması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilməyə başlandı. Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında ilk növbədə dövlət hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində ciddi addımlar atıldı. Qanunun aliliyinin təmin olunması, silahlı birləşmələrin zərərsizləşdirilməsi, dövlət institutlarının fəaliyyətinin bərpası və idarəetmənin təkmilləşdirilməsi əsas prioritetlər kimi müəyyənləşdirildi. Qısa müddət ərzində ölkədə ictimai-siyasi sabitlik bərpa olunmağa başladı. Ulu Öndər ölkənin qarşısında duran ən mühüm problemlərdən biri olan Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli istiqamətində də mühüm addımlar atdı. 1994-cü ilin may ayında atəşkəsin əldə olunması nəticəsində insan itkilərinin qarşısı alındı və ölkədə quruculuq işlərinin aparılması üçün əlverişli şərait yarandı. Bu qərar Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasının həyata keçirilməsində mühüm rol oynadı. Sabitliyin təmin olunması iqtisadi sahədə də müsbət nəticələr verdi. Uzun müddət davam edən tənəzzülün qarşısı alınmağa başladı, xarici investorların ölkəyə marağı artdı və iqtisadi islahatların əsası qoyuldu. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın iqtisadi inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu və ölkənin beynəlxalq mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirdi. Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri də milli həmrəyliyin təmin edilməsi idi. O, bütün vətəndaşları dövlətçilik ətrafında birləşməyə çağırır, milli maraqların hər şeydən üstün tutulmasının vacibliyini vurğulayırdı. Məhz bu siyasət nəticəsində cəmiyyətdə birlik və həmrəylik mühiti formalaşdı. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi dövlət quruculuğu prosesində mühüm mərhələ oldu. Hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılması istiqamətində aparılan islahatlar ölkənin demokratik inkişafına geniş imkanlar yaratdı. Dövlət idarəçiliyinin müasir prinsiplər əsasında qurulması Azərbaycanın gələcək inkişafının əsasını təşkil etdi. Ulu Öndərin uzaqgörən siyasəti nəticəsində Azərbaycan qısa müddət ərzində regionun ən sabit və dinamik inkişaf edən dövlətlərindən birinə çevrildi. Beynəlxalq aləmdə ölkənin nüfuzu artdı, xarici əlaqələr genişləndi və milli maraqlara əsaslanan müstəqil xarici siyasət kursu formalaşdırıldı. Bu gün Azərbaycanın əldə etdiyi uğurların təməlində məhz 1993-cü ildə başlanmış qurtuluş və dövlətçilik siyasəti dayanır. Ulu Öndərin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyası Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və ölkəmizin hərtərəfli inkişafını təmin edir. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycan dövlətçiliyinin xilası, milli birliyin bərpası və sabit inkişaf yolunun müəyyən edilməsi baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır. Ulu Öndərin ölkəni sabitliyə aparan ilk addımları Azərbaycanı dağılmaq təhlükəsindən xilas etmiş, müstəqil dövlətimizin möhkəmlənməsi və gələcək uğurlarının əsasını yaratmışdır. Buna görə də Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyası Azərbaycan xalqının yaddaşında daim ehtiramla yaşayacaqdır.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun müdiri – Əvəz Soltanov
