Müdafiə sahəsində əməkdaşlıq və qarşılıqlı hərbi yardım məsələlərinin Bəyannamədə əks olunması tarixi nailiyyətdir.
2021-ci il 15 iyun tarixində Şuşa şəhərində imzalanan “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoydu. İki qardaş dövlət arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərini müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldən bu sənəd siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar sahələrlə yanaşı, müdafiə və təhlükəsizlik istiqamətlərində əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur.
Şuşa Bəyannaməsi müasir dövrdə regional təhlükəsizliyin təmin olunması, milli maraqların qorunması və qarşılıqlı dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sənəddə əks olunan müddəalar Azərbaycan və Türkiyənin yalnız dost və tərəfdaş deyil, eyni zamanda strateji müttəfiq kimi fəaliyyət göstərəcəyini təsdiqləyir. Bu baxımdan müdafiə sahəsində əməkdaşlıq və qarşılıqlı hərbi yardım məsələlərinin Bəyannamədə öz əksini tapması tarixi nailiyyət kimi qiymətləndirilir.
Ölkələr bundan sonra da bir-birinin təhlükəsizliyini təmin edəcək. Müdafiə sənayesi sahəsində əlaqələrin inkişafı ölkələrin hərbi qüdrətini artıracaqdır. İkinci Qarabağ müharibəsində pilotsuz uçuş aparatları böyük rol oynayıblar. Azərbaycan bu prosesdə istehsal mərkəzi kimi inkişaf edəcəkdir. İki qardaş ölkə həm də iki dövlətin silahlı qüvvələrinin müasir tələblərə uyğun olaraq yenidən formalaşdırılması və modernləşdirilməsi istiqamətində birgə səylərin göstərilməsi, müdafiə qabiliyyətlərinin və hərbi təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə yönələn tədbirlərin həyata keçirilməsi, iki ölkənin silahlı qüvvələrinin birlikdə fəaliyyət qabiliyyətinin artırılması, müasir texnologiyalara əsaslanan silah və sursatların idarə olunmasında sıx əməkdaşlığı və bu məqsədlə səlahiyyətli struktur və qurumların əlaqəli fəaliyyətinin təmin edilməsinin təşviq olunması ilə bağlı da razılığa gəlmişdir.
Bəyannamədə nəzərdə tutulan müdafiə əməkdaşlığı yalnız hərbi sahə ilə məhdudlaşmır. Buraya müdafiə sənayesinin inkişafı, hərbi təhsil və təlim proqramlarının genişləndirilməsi, birgə hərbi təlimlərin keçirilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və təhlükəsizlik sahəsində təcrübə mübadiləsi də daxildir. Bu istiqamətlər üzrə həyata keçirilən layihələr hər iki ölkənin müdafiə imkanlarını gücləndirməklə yanaşı, regionda sabitliyin qorunmasına da mühüm töhfə verir.
Azərbaycan və Türkiyə arasında hərbi əməkdaşlığın dərinləşməsi son illərdə əldə edilmiş uğurlu nəticələrlə öz təsdiqini tapmışdır. Xüsusilə Azərbaycan Ordusunun müasir standartlara uyğun inkişafında Türkiyənin təcrübəsi və dəstəyi mühüm rol oynamışdır. Şuşa Bəyannaməsi isə bu əməkdaşlığın uzunmüddətli və sistemli şəkildə davam etdirilməsi üçün möhkəm hüquqi-siyasi baza yaratmışdır.
Bu gün Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqliyi regionda sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin əsas dayaqlarından biri hesab olunur. Şuşa Bəyannaməsi ilə təsbit edilən müdafiə sahəsində əməkdaşlıq prinsipləri hər iki dövlətin milli maraqlarının qorunmasına, təhlükəsizlik sistemlərinin möhkəmlənməsinə və gələcək çağırışlara qarşı birgə fəaliyyət imkanlarının genişlənməsinə xidmət edir. Məhz buna görə də müdafiə sahəsində əməkdaşlıq və qarşılıqlı hərbi yardım məsələlərinin Bəyannamədə əks olunması Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin tarixində mühüm və strateji əhəmiyyətə malik nailiyyət kimi qiymətləndirilməlidir.
Cəlal Mecidli – Zərdab Gənclər evi SXM-in metodisti
