Tramp-Vens administrasiyasının regionumuzdakı səylərinin mühüm nəticələrindən biri Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu – TRIPP layihəsidir.
Qafqaz regionu tarixən müxtəlif sivilizasiyaların, ticarət yollarının və geosiyasi maraqların kəsişmə nöqtəsi olub. Bu coğrafiya təkcə xəritədə yerləşən bir məkan deyil, həm də Avropa ilə Asiya arasında körpü rolunu oynayan strateji mərkəzdir. Son illərdə regionda baş verən siyasi transformasiyalar, xüsusilə sülh və əməkdaşlıq istiqamətində atılan addımlar bu ərazinin əhəmiyyətini daha da artırıb. Bu kontekstdə Tramp-Vens administrasiyasının regionumuzdakı səyləri və bu səylərin konkret nəticəsi kimi təqdim olunan Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu – TRIPP layihəsi yeni geoiqtisadi reallığın simvoluna çevrilir. Azərbaycan bu yeni reallığın formalaşmasında aparıcı rol oynayan ölkələrdən biridir. Dövlətimizin həyata keçirdiyi ardıcıl siyasət, xüsusilə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə reallaşdırılan strateji yanaşma regionda sabitliyin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verib. Sülhün alternativsiz yol kimi qəbul edilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın təşviqi və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi Azərbaycanın regional gündəliyinin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Bu gün ABŞ Hökumətinə ifadə olunan minnətdarlıq da məhz bu baxışın tərkib hissəsidir. Tramp-Vens administrasiyasının regionda sülhə və rifaha yönəlmiş təşəbbüsləri yalnız diplomatik dəstək kimi deyil, həm də real layihələr vasitəsilə özünü göstərir. Bu təşəbbüslər Qafqazın uzun illər davam edən qarşıdurma imicindən uzaqlaşaraq əməkdaşlıq və inteqrasiya məkanına çevrilməsi istiqamətində mühüm rol oynayır. Azərbaycanın Ermənistanla münasibətlərində müşahidə olunan yeni dinamika bu proseslərin ən mühüm göstəricilərindən biridir. Ölkəmiz Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana gedən yüklərin tranziti ilə bağlı bütün məhdudiyyətləri aradan qaldırmaqla regionda iqtisadi əlaqələrin bərpasına real töhfə verib. Bu addım yalnız texniki və logistika xarakterli qərar deyil, həm də siyasi iradənin, sülhə sadiqliyin və gələcəyə yönəlmiş strateji düşüncənin təzahürüdür. Bununla yanaşı, Azərbaycanın özünün Ermənistana neft məhsullarının təchizatına başlaması regionda etimad quruculuğunun yeni mərhələsini simvolizə edir. Enerji resurslarının paylaşımı və iqtisadi qarşılıqlı asılılığın yaradılması tarix boyu sülhün möhkəmlənməsində mühüm rol oynayıb. Bu baxımdan Azərbaycanın atdığı addımlar ticarətin və əməkdaşlığın başlanğıcı kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki iqtisadi əlaqələr gücləndikcə, qarşılıqlı maraqlar artdıqca sülh daha dayanıqlı xarakter alır. Məhz bu mühitdə TRIPP layihəsi strateji vizyonun konkret ifadəsi kimi ön plana çıxır. Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu – TRIPP yalnız yeni nəqliyyat dəhlizi deyil, həm də regionun gələcək inkişaf modelini müəyyənləşdirən geoiqtisadi platformadır. Layihənin əsas ideyası Azərbaycan ərazisi vasitəsilə ölkənin iki hissəsini birləşdirməklə yanaşı, daha geniş miqyasda Avropa ilə Asiya arasında etibarlı, təhlükəsiz və böyükmiqyaslı daşımalar şəbəkəsi yaratmaqdır. Layihənin “Sülh və Rifah naminə” adlandırılması təsadüfi deyil. Çünki bu təşəbbüsün fəlsəfəsində yalnız iqtisadi səmərəlilik deyil, həm də uzunmüddətli sabitlik və qarşılıqlı fayda prinsipi dayanır. Regionun kommunikasiya baxımından birləşdirilməsi, ticarət dövriyyəsinin artması, investisiya axınının genişlənməsi və yeni iş yerlərinin yaradılması TRIPP-in gətirəcəyi əsas dividendlər sırasındadır. Bu gün Birləşmiş Ştatlarla Azərbaycan arasında münasibətlərin tamamilə yeni mərhələyə qədəm qoyması da məhz bu kontekstdə dəyərləndirilməlidir. Strateji tərəfdaşlıq artıq yalnız siyasi dialoq çərçivəsində deyil, konkret iqtisadi və infrastruktur layihələri ilə möhkəmlənir. ABŞ-ın regionda sülhə və əməkdaşlığa yönəlmiş təşəbbüsləri Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasətlə üst-üstə düşür və qarşılıqlı maraqların daha da dərinləşməsinə şərait yaradır. Azərbaycanın bu prosesdəki rolu xüsusilə vurğulanmalıdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz regional əməkdaşlıq təşəbbüslərinin fəal iştirakçısı və təşəbbüskarı kimi çıxış edir. Onun həyata keçirdiyi praqmatik və uzaqgörən siyasət nəticəsində Azərbaycan yalnız enerji ixracatçısı deyil, həm də beynəlxalq nəqliyyat-logistika mərkəzinə çevrilib. Bu strateji kurs TRIPP kimi layihələrin uğurla reallaşdırılması üçün möhkəm zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi regionda sülh gündəliyinin qorunması və inkişaf etdirilməsində həlledici rol oynayır. O, sülhü yalnız münaqişənin bitməsi kimi deyil, həm də yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcı kimi təqdim edir. Kommunikasiyaların açılması, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və qarşılıqlı faydaya əsaslanan əməkdaşlıq modeli bu baxışın əsas komponentləridir. TRIPP layihəsi də bu strateji baxışın məntiqi davamı kimi çıxış edir. Bu təşəbbüs regionun iqtisadi xəritəsini yenidən formalaşdırmaqla yanaşı, Qafqazı qlobal ticarət və logistika sistemində daha önəmli mövqeyə daşıyır. Nəticə etibarilə, regionda sülh sahəsində əldə olunmuş nəticələr daha da gücləndirilir, sabitlik möhkəmlənir və qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açılır. Beləliklə, Tramp-Vens administrasiyasının regionumuzdakı səyləri və bu səylərin mühüm nəticəsi kimi təqdim olunan TRIPP layihəsi yalnız bir nəqliyyat təşəbbüsü deyil. Bu, sülhün iqtisadi əsaslarla möhkəmləndirilməsi, regionun inteqrasiyası və gələcək rifahın təmin olunmasına yönəlmiş çoxşaxəli strateji platformadır. Azərbaycanın bu prosesdəki fəal mövqeyi və Prezident İlham Əliyevin liderliyi isə bu yeni mərhələnin əsas hərəkətverici qüvvəsi kimi çıxış edir. Bu gün region yeni bir dövrə qədəm qoyur – qarşıdurmadan əməkdaşlığa, qeyri-müəyyənlikdən sabitliyə, risklərdən imkanlara doğru. TRIPP layihəsi isə bu dönüşün simvollarından biri kimi tarixə yazılır.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun müdiri – Əvəz Soltanov
