Ticarət əlaqələrinin genişlənməsi də xartiyanın əsas töhfələrindən biridir
Regional bağlantıların gücləndirilməsi müasir dövrdə dövlətlərin iqtisadi inkişafı, siyasi sabitliyi və beynəlxalq əməkdaşlığının əsas sütunlarından biri hesab olunur. Regional Xartiyada enerji, ticarət və tranzit istiqamətlərinin ayrıca bölmə kimi vurğulanması Azərbaycan kimi strateji coğrafi mövqeyə malik ölkələr üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu bölmə ölkənin həm regional, həm də qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasını sürətləndirən mühüm mexanizmlər təqdim edir.
İlk növbədə, enerji sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycanın rolunu daha da gücləndirir. Azərbaycan zəngin neft və qaz ehtiyatlarına malik olmaqla yanaşı, eyni zamanda Avropa və Asiya bazarları arasında etibarlı enerji təchizatçısı kimi tanınır. Regional enerji əməkdaşlığını təşviq edən xartiya müddəaları yeni boru kəmərlərinin, elektrik ötürmə xətlərinin və bərpa olunan enerji layihələrinin inkişafına stimul verir. Bu isə enerji ixracının şaxələndirilməsi, investisiya axınının artması və enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsi deməkdir.
Ticarət əlaqələrinin genişlənməsi də xartiyanın əsas töhfələrindən biridir. Regional bağlantıların hüquqi və institusional çərçivəyə salınması ticarət prosedurlarının sadələşdirilməsinə, gömrük mexanizmlərinin uyğunlaşdırılmasına və qeyri-tarif maneələrinin azalmasına səbəb olur. Azərbaycan üçün bu, yerli məhsulların yeni bazarlara çıxışı, ixrac potensialının artması və sahibkarlıq mühitinin güclənməsi ilə nəticələnə bilər. Xüsusilə kənd təsərrüfatı, sənaye və logistika sektorları bundan birbaşa fayda görür.
Tranzit və nəqliyyat imkanları baxımından isə Azərbaycanın üstünlüyü daha aydın görünür. Ölkə Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşir. Xartiyada tranzit əməkdaşlığının təşviqi dəmir yolu, avtomobil yolu, dəniz limanı və hava daşımaları infrastrukturunun birgə inkişafını sürətləndirir. Bu da Azərbaycanın logistika mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirir, tranzit gəlirlərini artırır və regionda yük dövriyyəsinin əsas qovşaqlarından birinə çevrilməsinə şərait yaradır.
Bununla yanaşı, regional bağlantılar siyasi və iqtisadi sabitliyə də müsbət təsir göstərir. Qarşılıqlı asılılıq artdıqca əməkdaşlıq dərinləşir, risklər azalır və ortaq maraqlar güclənir. Birgə layihələr ölkələr arasında etimadı artırır və uzunmüddətli tərəfdaşlıqlar yaradır.
Xartiyanın regional bağlantılar — enerji, ticarət və tranzit — bölməsi Azərbaycana iqtisadi artım, investisiya cəlbediciliyi, strateji mövqe və beynəlxalq inteqrasiya baxımından mühüm töhfələr verir. Bu istiqamətdə atılan addımlar ölkənin regional liderlik rolunu daha da möhkəmləndirə və dayanıqlı inkişafını təmin edə bilər.
Abdulbağı Fazilli – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc
