Süni intellektin əsas üstünlüklərindən biri böyük həcmli məlumatları qısa müddətdə təhlil etmək qabiliyyətidir
Müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı dövlət idarəçiliyinin də yeni mərhələyə keçməsini zəruri edir. Süni intellekt (AI) artıq yalnız texnoloji yenilik deyil, strateji idarəetmə alətinə çevrilməkdədir. Dünyanın bir çox ölkəsində dövlət qurumları süni intellektin imkanlarından istifadə edərək xidmətlərin keyfiyyətini artırır, qərarverməni sürətləndirir və resurslardan daha səmərəli istifadə edir. Bu baxımdan süni intellektin dövlət sektorunda geniş tətbiqi həm zərurət, həm də gələcəyə yönəlik düzgün seçimdir.
Süni intellektin əsas üstünlüklərindən biri böyük həcmli məlumatları qısa müddətdə təhlil etmək qabiliyyətidir. Dövlət qurumları gündəlik fəaliyyətlərində milyonlarla məlumat vahidi ilə işləyir. AI sistemləri bu məlumatları analiz edərək riskləri öncədən müəyyənləşdirə, proqnozlar verə və daha dəqiq qərarların qəbuluna kömək edə bilər. Bu, xüsusilə vergi, gömrük, sosial müdafiə, səhiyyə və şəhər idarəçiliyi kimi sahələrdə böyük əhəmiyyət daşıyır.
Dövlət xidmətlərində süni intellektin tətbiqi vətəndaş məmnuniyyətini də əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Ağıllı çat-botlar, avtomatlaşdırılmış müraciət sistemləri və rəqəmsal köməkçilər vətəndaşların sorğularına 24/7 rejimində cavab verə, sənəd dövriyyəsini sürətləndirə və insan faktorundan qaynaqlanan gecikmələri azalda bilər. Nəticədə xidmətlər daha əlçatan, şəffaf və operativ olur.
Korrupsiyaya qarşı mübarizədə də süni intellekt effektiv vasitə kimi çıxış edir. AI əsaslı monitorinq və analiz sistemləri şübhəli əməliyyatları, qeyri-adi maliyyə hərəkətlərini və prosedur pozuntularını avtomatik aşkar edə bilər. Bu isə nəzarət mexanizmlərini gücləndirir və idarəetmədə şəffaflığı artırır.
Bununla yanaşı, süni intellektin tətbiqi kadr potensialının inkişafı ilə paralel aparılmalıdır. Dövlət qulluqçuları yeni texnologiyalarla işləmək bacarıqlarına yiyələnməli, rəqəmsal savadlılıq artırılmalıdır. Eyni zamanda məlumat təhlükəsizliyi, etik qaydalar və hüquqi çərçivə də diqqətdə saxlanmalıdır. AI sistemlərinin istifadəsi şəffaf, izah edilə bilən və nəzarət olunan formada həyata keçirilməlidir.
Nəticə etibarilə, süni intellekt dövlət idarəçiliyində səmərəliliyin, sürətin və şəffaflığın artırılması üçün güclü vasitədir. Onun geniş tətbiqi dövlət xidmətlərini yeni keyfiyyət mərhələsinə yüksəldə, vətəndaş–dövlət münasibətlərini daha çevik və etibarlı edə bilər. Gələcəyin effektiv dövlət modeli məhz ağıllı texnologiyalar üzərində qurulacaq.
Cavid Nuriyev – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc
