Rəqəmsal infrastrukturun inkişafı da Xartiyanın mühüm istiqamətlərindən biridir
Azərbaycan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi, təhlükəsizlik və texnoloji sahələrdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə xidmət edən mühüm sənəddir. Bu sənədin iqtisadi sərmayələr, süni intellekt (AI) və rəqəmsal infrastrukturla bağlı müddəaları xüsusilə müasir dövrdə qlobal rəqəmsal transformasiya fonunda Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Sözügedən bölmə ölkənin innovasiya potensialının gücləndirilməsi, texnoloji inkişafın sürətləndirilməsi və beynəlxalq investisiya cəlbediciliyinin artırılması baxımından mühüm təsir imkanlarına malikdir.
İlk növbədə, iqtisadi sərmayələr sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafına əlavə təkan verir. ABŞ şirkətləri və investisiya fondları yüksək texnologiyalar, startap ekosistemi, rəqəmsal xidmətlər və innovativ istehsal sahələrinə sərmayə yatırmaqla ölkədə yeni biznes modellərinin formalaşmasına şərait yarada bilər. Bu isə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətinə uyğun olaraq yeni iş yerlərinin açılmasına, ixrac potensialının artmasına və rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsinə səbəb olur. Xüsusilə texnoloji yönümlü birgə layihələr yerli kadrların beynəlxalq təcrübəyə çıxışını təmin edir.
Süni intellekt sahəsində əməkdaşlıq isə Azərbaycanın gələcək inkişaf trayektoriyasında mühüm rol oynayır. AI texnologiyalarının dövlət idarəçiliyində, sənayedə, kənd təsərrüfatında, səhiyyədə və təhsildə tətbiqi idarəetmə səmərəliliyini artırır, xərcləri azaldır və qərar qəbuletməni daha dəqiq edir. ABŞ ilə bu sahədə tərəfdaşlıq qabaqcıl texnologiyalara çıxışı, birgə tədqiqat proqramlarını və bilik transferini mümkün edir. Nəticədə ölkədə süni intellekt üzrə milli kompetensiya mərkəzlərinin formalaşması, yerli mütəxəssislərin hazırlanması və innovasiya mühitinin gücləndirilməsi sürətlənir.
Rəqəmsal infrastrukturun inkişafı da Xartiyanın mühüm istiqamətlərindən biridir. Müasir və dayanıqlı rəqəmsal infrastruktur elektron hökumət xidmətlərinin genişlənməsi, rəqəmsal iqtisadiyyatın böyüməsi və regionlarda rəqəmsal bərabərliyin təmin olunması üçün əsas şərtdir. ABŞ ilə əməkdaşlıq çərçivəsində bulud texnologiyaları, data mərkəzləri, kibertəhlükəsizlik sistemləri və yüksək sürətli bağlantı şəbəkələrinin inkişafı istiqamətində birgə layihələr həyata keçirilə bilər. Bu da həm dövlət, həm də özəl sektorun rəqəmsal imkanlarını genişləndirir.
Kibertəhlükəsizlik məsələləri də rəqəmsal infrastrukturun ayrılmaz hissəsidir. AI və rəqəmsal sistemlərin geniş tətbiqi ilə paralel olaraq risklər də artır. Strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində kibertəhlükəsizlik standartlarının yüksəldilməsi, məlumatların qorunması və kritik infrastrukturun müdafiəsi sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycanın milli təhlükəsizliyinə əlavə təminat yaradır.
Bundan əlavə, bu bölmə startap və innovasiya ekosisteminin inkişafına da müsbət təsir göstərir. ABŞ-ın qabaqcıl innovasiya mühiti ilə əlaqələrin genişlənməsi Azərbaycan startaplarının qlobal bazarlara çıxışını asanlaşdırır, birgə akselerasiya proqramları və texnopark əməkdaşlıqları üçün imkanlar yaradır. Bu isə gənc sahibkarların və texnoloji təşəbbüslərin inkişafını stimullaşdırır.
Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının iqtisadi sərmayələr, süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur bölməsi Azərbaycan üçün yalnız texnoloji əməkdaşlıq platforması deyil, həm də uzunmüddətli inkişaf strategiyasının mühüm dayaqlarından biridir. Bu istiqamətdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi ölkənin rəqəmsal iqtisadiyyata keçidini sürətləndirir, innovasiya potensialını artırır və Azərbaycanın qlobal texnoloji proseslərdə daha fəal iştirakına şərait yaradır.
Rəmzi Şirinov-Zərdab rayonu, Dəli Quşçu kənd tam ümumtəhsil orta məktəbinin direktoru
