Regional təhlükəsizlik Azərbaycan üçün hər zaman bir nömrəli məsələ olub.
Regionda təhlükəsizlik məsələsi Azərbaycanın dövlət siyasətində həmişə prioritet istiqamətlərdən biri olmuşdur. Müstəqillik əldə etdikdən sonra ölkə həm daxili sabitliyin qorunması, həm də regional təhlükəsizliyin təmin olunması üçün ardıcıl və məqsədyönlü siyasət həyata keçirmişdir. Xüsusilə Cənubi Qafqaz kimi geosiyasi baxımdan mürəkkəb və strateji əhəmiyyətli bölgədə yerləşən Azərbaycan üçün təhlükəsizlik yalnız hərbi məsələ deyil, eyni zamanda siyasi, iqtisadi və enerji təhlükəsizliyi kimi müxtəlif sahələri əhatə edən kompleks bir anlayışdır. 1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan ilk illərdə ciddi təhlükəsizlik problemləri ilə üzləşmişdir. Ermənistanın Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi hərbi təcavüz nəticəsində ölkə ərazisinin təxminən 20 faizi işğal olunmuş, bir milyondan artıq azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüşdür. Bu vəziyyət regional təhlükəsizlik sistemini ciddi şəkildə pozmuş və Cənubi Qafqazda uzunmüddətli qeyri-sabitlik yaratmışdır. Məhz bu səbəbdən Azərbaycan dövlətinin əsas prioritetlərindən biri ərazi bütövlüyünün bərpa olunması və regionda davamlı sülhün təmin edilməsi olmuşdur. Ümummilli lider Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra ölkədə siyasi sabitlik yaradılmış, dövlət institutları möhkəmləndirilmiş və milli təhlükəsizlik strategiyasının əsasları formalaşdırılmışdır. Onun rəhbərliyi dövründə balanslaşdırılmış xarici siyasət kursu müəyyən edilmiş, Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarla fəal əməkdaşlığa başlamışdır. Ölkənin Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, ATƏT və digər beynəlxalq qurumlarla əməkdaşlığı regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə mühüm töhfə vermişdir. Azərbaycanın təhlükəsizlik siyasətində mühüm istiqamətlərdən biri də enerji təhlükəsizliyidir. Xəzər regionunun zəngin enerji resurslarına malik olan Azərbaycan bu resursların təhlükəsiz və sabit şəkildə dünya bazarlarına çıxarılması üçün mühüm beynəlxalq layihələr həyata keçirmişdir. Bu baxımdan Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi kimi strateji enerji layihələri təkcə Azərbaycanın deyil, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Bu layihələr regionda iqtisadi əməkdaşlığı gücləndirməklə yanaşı, siyasi sabitliyin möhkəmlənməsinə də xidmət edir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən siyasət nəticəsində ölkənin müdafiə qabiliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirilmişdir. Azərbaycan Ordusu regionun ən güclü ordularından birinə çevrilmiş, müasir silah və texnika ilə təchiz olunmuşdur. Bunun nəticəsi olaraq Azərbaycan 2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ Müharibəsi zamanı öz ərazi bütövlüyünü böyük ölçüdə bərpa etmiş və işğal altında olan torpaqlarını azad etmişdir. Bu qələbə regionda yeni siyasi reallıqlar yaratmış və uzun illər davam edən münaqişənin həlli istiqamətində mühüm mərhələ olmuşdur. Bu gün Azərbaycan regionda sabitliyin və əməkdaşlığın tərəfdarı kimi çıxış edir. Ölkə nəqliyyat və logistika layihələri vasitəsilə Şərq ilə Qərbi, Şimal ilə Cənubu birləşdirən mühüm tranzit mərkəzinə çevrilmişdir. Bu baxımdan Azərbaycan həm enerji, həm də nəqliyyat təhlükəsizliyinin təmin olunmasında etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunur. Regionda təhlükəsizlik Azərbaycanın dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri olmuş və bu istiqamətdə ardıcıl addımlar atılmışdır. Güclü ordu quruculuğu, balanslaşdırılmış xarici siyasət, beynəlxalq əməkdaşlıq və strateji enerji layihələri sayəsində Azərbaycan həm öz milli təhlükəsizliyini möhkəmləndirmiş, həm də Cənubi Qafqazda sabitliyin təmin olunmasına mühüm töhfə vermişdir. Bu siyasət gələcəkdə də regionda sülhün, sabitliyin və davamlı inkişafın təmin olunmasına xidmət edəcəkdir.
Veteran müəllim Vəfadar Niftəliyev
