İqtisadi Sərmayələr, o cümlədən Süni İntellekt (AI) və Rəqəmsal İnfrastruktur
Müasir qlobal iqtisadiyyatın inkişafında iqtisadi sərmayələr, xüsusilə Süni İntellekt (AI) və rəqəmsal infrastruktur sahələrinə yönələn investisiyalar həlledici rol oynayır. Bu sahələr yalnız texnoloji tərəqqinin əsas hərəkətverici qüvvəsi deyil, həm də ölkələrin rəqabət qabiliyyətinin, iqtisadi dayanıqlığının və innovasiya potensialının əsas göstəricilərindən biri hesab olunur. Buna görə də, AI və rəqəmsal infrastruktura yönələn sərmayələr strateji prioritet kimi qiymətləndirilməlidir. İqtisadi sərmayələr ölkələrin istehsal gücünün artırılması, yeni iş yerlərinin yaradılması və sosial rifahın yüksəldilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ənənəvi sahələrlə yanaşı, yüksək texnologiyalar sektoruna investisiyalar iqtisadiyyatın strukturunu dəyişdirir, bilik və innovasiya əsaslı inkişaf modelinin formalaşmasına şərait yaradır. Xüsusilə AI texnologiyalarına yatırılan sərmayələr sənaye, maliyyə, səhiyyə, təhsil və dövlət idarəçiliyi kimi sahələrdə məhsuldarlığın artmasına imkan verir. Süni İntellekt iqtisadiyyatın müxtəlif sektorlarında qərarvermə proseslərini optimallaşdırmaq, əməliyyat xərclərini azaltmaq və yeni biznes modellərinin yaranmasını təmin etmək potensialına malikdir. AI əsaslı avtomatlaşdırma istehsal proseslərini sürətləndirir, böyük verilənlərin (big data) təhlili isə daha dəqiq proqnozların hazırlanmasına imkan yaradır. Bu isə iqtisadi fəaliyyətin səmərəliliyini artırmaqla yanaşı, rəqabət üstünlüyünün əldə edilməsinə xidmət edir. Rəqəmsal infrastruktur AI və digər innovativ texnologiyaların effektiv tətbiqi üçün əsas baza rolunu oynayır. Genişzolaqlı internet şəbəkələri, məlumat mərkəzləri (data centers), bulud texnologiyaları və 5G/6G rabitə sistemləri rəqəmsal transformasiyanın əsas komponentləridir. Bu infrastrukturun inkişafı iqtisadi fəaliyyətin rəqəmsallaşdırılmasını sürətləndirir və ölkələrin qlobal rəqəmsal iqtisadiyyata inteqrasiyasını təmin edir. İqtisadi sərmayələrin AI və rəqəmsal infrastruktura yönəldilməsi dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsini tələb edir. Dövlət siyasəti innovasiya ekosisteminin formalaşdırılması, hüquqi-normativ bazanın təkmilləşdirilməsi və startap mühitinin dəstəklənməsi istiqamətində mühüm rol oynayır. Özəl sektor isə kapital, texnologiya və idarəetmə təcrübəsi ilə bu prosesə töhfə verir. Bu sinerji iqtisadi inkişafın davamlılığını təmin edən əsas amillərdən biridir. Bununla yanaşı, AI və rəqəmsal infrastruktur sahəsində sərmayələrin artması yeni çağırışlar da yaradır. Kadr hazırlığı, kibertəhlükəsizlik, məlumatların qorunması və etik məsələlər diqqət mərkəzində saxlanılmalıdır. İnsan kapitalına investisiya qoyulması və rəqəmsal savadlılığın artırılması bu sahədə uğurun əsas şərtlərindən biridir. Nəticə etibarilə, iqtisadi sərmayələr, xüsusilə Süni İntellekt və rəqəmsal infrastruktura yönələn investisiyalar ölkələrin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının əsas elementlərindən biri kimi çıxış edir. Bu sahələrə sistemli və məqsədyönlü yanaşma iqtisadiyyatın modernləşdirilməsinə, innovasiya potensialının güclənməsinə və qlobal rəqabət mühitində mövqelərin möhkəmlənməsinə şərait yaradır. Bu baxımdan, AI və rəqəmsal infrastruktura sərmayələr yalnız texnoloji deyil, həm də iqtisadi və strateji prioritet kimi qiymətləndirilməlidir.
Azad Kərimli – Zərdab Gənclər evinin dərnək rəhbəri
