Əgər hər iki tərəf siyasi iradəni və sülhə sadiqliyini nümayiş etdirərsə, bu, dövlətlərin və xalqların barışığına dəlalət edən ən yaxşı göstəricidir.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində sülh və sabitliyin təmin olunması dövlətlərin qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən biridir. Xüsusilə uzun illər münaqişə və qarşıdurma şəraitində yaşamış ölkələr üçün sülhün əldə olunması və qorunması daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Respublikasının müasir tarixində də sülh və təhlükəsizlik məsələləri dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri olmuşdur. Uzun illər davam edən münaqişə və hərbi qarşıdurmalar Azərbaycan üçün böyük sınaq olmuş, lakin eyni zamanda ölkənin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyən edilməsində mühüm rol oynamışdır. Azərbaycan və Ermənistan arasında baş vermiş münaqişə Cənubi Qafqaz regionunda uzun müddət sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasına mane olan əsas amillərdən biri olmuşdur. Bu münaqişə nəticəsində Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinin bir hissəsi uzun illər işğal altında qalmış, yüz minlərlə insan öz doğma torpaqlarını tərk etməyə məcbur olmuşdur. Uzun müddət davam edən bu vəziyyət regionda siyasi, iqtisadi və sosial inkişafın ləngiməsinə səbəb olmuşdur. Azərbaycan dövləti uzun illər ərzində münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirmişdir. Dövlət rəhbərliyi beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində aparılan danışıqlarda fəal iştirak etmiş və münaqişənin beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə uyğun şəkildə həll olunmasına çalışmışdır. Bununla yanaşı, Azərbaycan həmişə regionda sülhün və əməkdaşlığın təmin olunmasının tərəfdarı olduğunu açıq şəkildə bəyan etmişdir. 2020-ci ildə baş verən 44 günlük Vətən müharibəsi regionda yeni reallıqlar yaratdı və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması ilə nəticələndi. Bu hadisədən sonra Cənubi Qafqazda sülh gündəliyi daha da aktuallaşdı və tərəflər arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində yeni imkanlar yarandı. Azərbaycan bu mərhələdə konstruktiv mövqe nümayiş etdirərək regionda uzunmüddətli sülhün təmin olunması üçün bir sıra təşəbbüslərlə çıxış etdi. Prezident İlham Əliyev müxtəlif beynəlxalq platformalarda etdiyi çıxışlarda dəfələrlə qeyd etmişdir ki, Azərbaycan müharibədən sonra regionda yeni əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılmasının tərəfdarıdır. Dövlət başçısının sözlərinə görə, sülh yalnız imzalanmış sənədlərlə deyil, həm də real addımlarla təmin olunmalıdır. Məhz buna görə də Azərbaycan sülh prosesinin yalnız formal sənədlərlə məhdudlaşmamasına, eyni zamanda praktiki addımlarla dəstəklənməsinə xüsusi önəm verir. Son dövrlərdə Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində bir sıra mühüm addımlar atılmışdır. Bu addımlardan biri iki ölkə arasında iqtisadi və ticarət əlaqələrinin müəyyən səviyyədə bərpa olunmasıdır. Məsələn, Azərbaycan Ermənistana mühüm neft məhsullarının təchizatına başlamışdır. Bu addım tərəflər arasında etimadın artırılması və münasibətlərin normallaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, Azərbaycan digər ölkələrdən Ermənistana göndərilən yüklərin Azərbaycan ərazisindən tranzit keçidi ilə bağlı bütün məhdudiyyətləri aradan qaldırmışdır. Bu qərar regionda iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə və qarşılıqlı əməkdaşlığın inkişafına şərait yaradır. Bu kimi addımlar Azərbaycanın sülhə sadiqliyini və regionda sabitliyin təmin olunmasına verdiyi önəmi bir daha göstərir. Prezident İlham Əliyev çıxışlarında qeyd etmişdir ki, sülh yalnız imzalanmış sənədlərlə deyil, həm də real addımlarla təsdiqlənməlidir. Bəzən beynəlxalq münasibətlərdə imzalanmış sənədlər uzun illər kağız üzərində qalır və praktiki nəticələr vermir. Buna görə də Azərbaycan sülh prosesində konkret və praktiki addımların atılmasını vacib hesab edir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi iqtisadi və humanitar təşəbbüslər bu yanaşmanın bariz nümunəsidir. Regionda sülhün təmin olunması üçün tərəflər arasında qarşılıqlı etimadın formalaşması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu etimad yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, həm də konkret fəaliyyətlərlə möhkəmləndirilə bilər. Azərbaycanın atdığı addımlar göstərir ki, ölkə regionda sülh və əməkdaşlıq mühitinin yaradılmasına səmimi şəkildə sadiqdir. 2023-cü ilin sentyabr ayında baş vermiş son hərbi toqquşmadan sonra regionda yeni mərhələ başlanmışdır. Həmin hadisələrdən sonra tərəflər arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində daha intensiv danışıqlar aparılmışdır. Nəticədə 2025-ci ilin avqust ayında sülhə nail olunması regionda sabitliyin bərqərar olması baxımından mühüm hadisə hesab olunur. Bu müddətin iki ildən də az olması tərəflərin sülhə nail olmaq istiqamətində siyasi iradə nümayiş etdirdiyini göstərir. Prezident İlham Əliyev bu barədə çıxışlarında qeyd etmişdir ki, əgər hər iki tərəf siyasi iradəni və sülhə sadiqliyini nümayiş etdirərsə, bu, dövlətlər və xalqlar arasında barışığın ən yaxşı göstəricisi ola bilər. Bu fikir sülh prosesinin yalnız siyasi razılaşmalarla deyil, həm də xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşma və etimadın formalaşması ilə möhkəmləndiyini göstərir. Sülhün qorunması və möhkəmləndirilməsi yalnız dövlət rəhbərlərinin deyil, eyni zamanda cəmiyyətlərin də məsuliyyətini tələb edir. Xalqlar arasında qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq mühitinin yaradılması uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması üçün vacib şərtlərdən biridir. Bu baxımdan sülh yalnız siyasi sənəd deyil, həm də sosial və humanitar prosesdir. Prezident İlham Əliyev çıxışlarında dəfələrlə vurğulamışdır ki, sülh müharibədən qat-qat dəyərlidir. Müharibə şəraitində yaşamağın çətinliklərini yaşamış ölkələr sülhün qiymətini daha yaxşı anlayırlar. Azərbaycan xalqı uzun illər müharibə və münaqişə şəraitində yaşamışdır və buna görə də sülhün təmin olunmasına xüsusi əhəmiyyət verir. Müharibə yalnız insan itkisi və dağıntılarla nəticələnmir, eyni zamanda cəmiyyətlərin inkişafını ləngidir və iqtisadi potensialın reallaşdırılmasına mane olur. Buna görə də sülhün təmin olunması dövlətlərin davamlı inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan da məhz bu səbəbdən regionda sülh və əməkdaşlığın tərəfdarı kimi çıxış edir. Hazırda regionda təhlükəsizlik məsələləri də xüsusi diqqət mərkəzindədir. Azərbaycan öz sərhədlərinə yaxın bölgələrdə sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasına böyük önəm verir. Bu məsələlər regional əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət göstərir ki, ölkə regionda yalnız öz milli maraqlarını deyil, eyni zamanda ümumi sabitlik və təhlükəsizlik məsələlərini də nəzərə alır. Bu yanaşma Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün və əməkdaşlığın formalaşması üçün mühüm zəmin yaradır. Bu gün Azərbaycan regionda sülhün və sabitliyin təmin olunması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir və gələcəkdə də Cənubi Qafqazın təhlükəsiz və sabit bir regiona çevrilməsi üçün səylərini davam etdirməyə hazırdır.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun əməkdaşı –Bahar Qurbanova
