Bu gün Cənubi Qafqazda tamamilə yeni vəziyyət yaranmaqdadır
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən sürətli dəyişikliklər fonunda Cənubi Qafqaz regionu da yeni geosiyasi mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu gün regionda formalaşan yeni vəziyyət həm siyasi, həm iqtisadi, həm də təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Artıq uzun illər münaqişələr, qarşıdurmalar və qeyri-sabitliklə xarakterizə olunan Cənubi Qafqaz tədricən sülh, əməkdaşlıq və inkişaf məkanına çevrilməkdədir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin dəfələrlə vurğuladığı kimi, region ölkələri yaranmış yeni reallıqları düzgün qiymətləndirməli və bu imkanlardan səmərəli şəkildə istifadə etməlidir. Dövlət başçısı çıxışlarında qeyd etmişdir ki, “bu gün Cənubi Qafqazda tamamilə yeni vəziyyət yaranmaqdadır və bu imkanları əldən vermək olmaz”. Bu fikir regionun gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən əsas tezislərdən biridir. Təbii ki, dövlətlərarası münasibətlərdə mütəmadi görüşlər və danışıqlar xüsusi rol oynayır. Hər dəfə keçirilən görüşlərdə regional vəziyyət, təhlükəsizlik məsələləri, iqtisadi əməkdaşlıq və digər vacib mövzular geniş şəkildə müzakirə olunur. Bu müzakirələr region ölkələrinin ortaq maraqlarının müəyyən edilməsinə və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu gün də bu proses davam edir və tərəflər arasında konstruktiv dialoq mövcuddur. Qeyd etmək lazımdır ki, son illər dünyada baş verən hadisələr sülh və təhlükəsizliyin nə qədər kövrək olduğunu bir daha göstərir. Müxtəlif regionlarda baş verən silahlı münaqişələr, müharibələr, humanitar böhranlar və sosial-iqtisadi çətinliklər milyonlarla insanın həyatına mənfi təsir göstərir. Statistik məlumatlara əsasən, hazırda dünyada 50-dən çox aktiv münaqişə ocağı mövcuddur və bu münaqişələr nəticəsində milyonlarla insan öz doğma yurdlarını tərk etmək məcburiyyətində qalmışdır. Bu baxımdan, Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin təmin olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Cənubi Qafqaz regionu da uzun illər ərzində oxşar problemlərlə üzləşmişdir. Xüsusilə Azərbaycan torpaqlarının işğal altında qalması regionda təhlükəsizlik və əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına ciddi maneələr törətmişdir. Lakin 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsindən sonra regionda yeni reallıqlar yaranmışdır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması ilə regionda davamlı sülh üçün real zəmin formalaşmışdır.
Bu gün region ölkələri üçün əsas prioritet məsələ əldə olunmuş nailiyyətləri qorumaq və möhkəmləndirməkdir. Sülh, təhlükəsizlik və sabitlik olmadan heç bir iqtisadi inkişafdan və ya sosial rifahdan danışmaq mümkün deyil. Məhz buna görə də Azərbaycan regionda sülh gündəliyinin təşəbbüskarı kimi çıxış edir və bu istiqamətdə konkret addımlar atır. Statistik göstəricilər də regionda müsbət dinamikanın mövcud olduğunu təsdiqləyir. Son illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatı sabit inkişaf nümayiş etdirmiş, qeyri-neft sektorunun payı artmışdır. Eyni zamanda, regionda həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri – nəqliyyat dəhlizləri, enerji layihələri və logistika mərkəzləri – Cənubi Qafqazın strateji əhəmiyyətini daha da artırmışdır. Bu layihələr region ölkələri arasında qarşılıqlı asılılığı gücləndirir və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır. Bu kontekstdə Gürcüstanın rolu xüsusi qeyd olunmalıdır. Gürcüstan uzun illərdir ki, regionda sabitliyin qorunmasına və əməkdaşlığın inkişafına töhfə verən əsas tərəfdaşlardan biridir. Azərbaycan və Gürcüstan arasında həyata keçirilən birgə enerji və nəqliyyat layihələri – xüsusilə neft və qaz kəmərləri – regionun enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Bu əməkdaşlıq beynəlxalq təşkilatlar və tərəfdaş ölkələr tərəfindən də yüksək qiymətləndirilir.
Bundan əlavə, regionda kommunikasiya xətlərinin açılması və nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi də yeni imkanlar yaradır. Bu, təkcə iqtisadi fayda gətirmir, həm də xalqlar arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə, qarşılıqlı etimadın artmasına xidmət edir. Yeni nəqliyyat dəhlizləri regionu qlobal ticarət marşrutlarının mühüm hissəsinə çevirir. Təhlükəsizlik məsələləri də gündəlikdə əsas yerlərdən birini tutur. Regionda davamlı sülhün təmin olunması üçün dövlətlər arasında etimad mühitinin formalaşması vacibdir. Bu istiqamətdə dialoq və əməkdaşlıq əsas vasitə kimi çıxış edir. Azərbaycan bu sahədə açıq və konstruktiv mövqe nümayiş etdirir və region ölkələrini əməkdaşlığa dəvət edir. Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışlarında dəfələrlə vurğulamışdır ki, Cənubi Qafqaz artıq qarşıdurma məkanı deyil, əməkdaşlıq məkanına çevrilməlidir. Bu yanaşma regionun gələcək inkişafı üçün əsas istiqaməti müəyyən edir. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan regionda sülhün və sabitliyin əsas təminatçılarından birinə çevrilmişdir. Humanitar sahədə də müsbət dəyişikliklər müşahidə olunur. Region ölkələri arasında mədəni, təhsil və gənclər sahəsində əməkdaşlıq genişlənir. Bu, gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı anlayışın və dostluğun möhkəmlənməsinə xidmət edir. Sülhün davamlı olması üçün məhz bu cür humanitar əlaqələr xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun əməkdaşı – Ehtiram Osmanov
