Azərbaycanın gənclər siyasətinin əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub
Gənclər siyasəti hər bir ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının vacib elementidir: gənclər yalnız demoqrafik qrup deyil, həm də iqtisadi, sosial və siyasi dinamikanın əsas sürücüsüdür. Dünya dövlətləri bu siyasəti müxtəlif formalarda həyata keçirir; bəzi hallarda gənclərin güclü sosial müdafiəsi və iştirak mexanizmləri formalaşmışdır, bəzilərində isə bu sahə hələ tam inkişaf etməyib.
Azərbaycan bu sahədə uzunmüddətli və çoxşaxəli milli model yaratmaqla beynəlxalq təcrübədə öz unikallığını göstərir.
Azərbaycanın gənclər siyasətinin əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. 1993-cü ildən başlayaraq dövlət səviyyəsində gənclərlə iş sistemləşdirilmişdir, 1994-cü ildə Gənclər və İdman Nazirliyi yaradılmış, 1997-ci ildə “Azərbaycan Gənclər Siyasəti Konsepsiyası” qəbul olunmuşdur.
Bu sənəd gənclərin hüquqlarının qorunması, təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, məşğulluq və sosial müdafiə məsələlərin dövlət siyasətinə inteqrasiyasını təmin etmişdir.
Azərbaycan Gənclər Günü də 2 Fevral tarixinə təsadüf edir və bu günün qeyd edilməsi dövlətin gənclərə göstərdiyi xüsusi diqqətin simvoluna çevrilmişdir.
Bu siyasət “Gənclər siyasəti haqqında” qanun çərçivəsində normativ-hüquqi sənədlərlə tənzimlənir və 20-dən artıq aidiyyəti qanun, sərəncam və proqram vasitəsilə həyata keçirilir.
Azərbaycan modeli dövlət-özəl əməkdaşlığına, regional gənclər evləri və idman kompleksləri kimi infrastruktur layihələrinə xüsusi üstünlük verir və gənclərin idarəetmədə real iştirakı üçün müxtəlif mexanizmlər yaradır. Dövlət proqramları gənclərin həm milli, həm də beynəlxalq səviyyədə təhsil almalarını dəstəkləyir. Xaricdə təhsil proqramları və mübadilə imkanları ilə Azərbaycan gəncləri qabaqcıl təhsil sistemləri ilə inteqrasiya olunur. Gənclərin startaplar və innovativ sahələrə cəlb edilməsi, sahibkarlıq təşəbbüslərinin dəstəklənməsi iqtisadi modernləşmədə gənclərin aktiv rolunu təmin edir. Gənclərin sosial müdafiəsi, idman və mədəni fəaliyyətlərə cəlb olunması ilə geniş mənəvi-fiziki inkişaf təmin edilir. Azərbaycanda gənclər siyasəti beynəlxalq konfranslar vasitəsilə digər ölkə təcrübələri ilə əlaqələndirilir və mübadilə həyata keçirilir. Qərb ölkələrində gənclər siyasəti ümumiyyətlə hüquq, sosial inkluziya və gənclərin səsvermə/iqtisadi iştirak imkanlarının genişləndirilməsi kimi sahələri əhatə edir. OECD tərəfindən də dünya miqyasında gənclərin bilik, bacarıq, məşğulluq və sosial ədalət sahələrində siyasət inkişafı üçün praktiki alətlər hazırlayan “Youth Policy Toolkit” kimi resurslar mövcuddur.
Bu Toolkit 38 ölkənin müxtəlif sahələrdə “yaxşı təcrübə”ləri ilə gənclərin uğuruna nail olma yollarını göstərir və siyasət hazırlanmasında geniş yanaşmalar təklif edir. Avropada müxtəlif ölkələrdə gənclər siyasəti siyasi iştirakı artırmaq və sosial dəstəyi genişləndirmək üçün çoxşaxəli proqramlara malikdir. Məsələn, Avropa Şurası çərçivəsində gənclərin qərarvermə prosesində iştirakını artırmaq üçün xüsusi prinsiplər və proqramlar mövcuddur. Nigeriyada Gənclər SDG şəbəkəsi gənclərin inklüzivliyi və məşğulluğu üçün həm dövlət, həm qeyri-dövlət sektorunda proqramlar həyata keçirir. ABŞ-da federal səviyyədə müxtəlif agentliklər gənclərin sağlamlığı və inkişafını dəstəkləyən proqramlarla birgə fəaliyyət göstərir. Digər sistemlərdə gənclər siyasəti spesifik sahələr üzrə məhdudlaşdırılmış halda fəaliyyət göstərə bilərkən, Azərbaycan modeli dövlət siyasətinin prioritet istiqamətləri ilə tam inteqrasiya olunmuş, hüquqi bazaya və geniş strukturlaşdırılmış proqramlara malik bir modeldir.
Babək Əliyev – Zərdab şəhər sakini, ağsaqqal
