Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti:
Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında münasibətlər müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm yer tutur. Bu əlaqələr qarşılıqlı maraqlar, regional təhlükəsizlik, enerji əməkdaşlığı və iqtisadi tərəfdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır. Azərbaycan–ABŞ münasibətləri yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, həm də Cənubi Qafqaz regionunun geosiyasi sabitliyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətinin əsas məqsədlərindən biri milli maraqların qorunması, suverenliyin möhkəmləndirilməsi və beynəlxalq tərəfdaşlıqların genişləndirilməsidir. ABŞ isə qlobal siyasətdə aparıcı güclərdən biri kimi Cənubi Qafqaz regionunda sabitlik və təhlükəsizliyin təmin olunmasında maraqlıdır. Bu baxımdan, iki ölkə arasında əməkdaşlıq qarşılıqlı faydalı və praqmatik xarakter daşıyır. Enerji sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin əsas sütunlarından biridir. Azərbaycan zəngin enerji resurslarına malik ölkə kimi Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. ABŞ hökuməti Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi kimi strateji layihələri dəstəkləməklə Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarındakı mövqeyinin güclənməsinə töhfə vermişdir. Bu layihələr yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və geostrateji əhəmiyyətə malikdir. İqtisadi əməkdaşlıq da ikitərəfli münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən biridir. ABŞ şirkətləri uzun illərdir ki, Azərbaycanın enerji və qeyri-enerji sektorlarında fəaliyyət göstərir. İnvestisiya mühitinin yaxşılaşdırılması, biznes əlaqələrinin genişləndirilməsi və texnoloji innovasiyaların tətbiqi iki ölkə arasında iqtisadi tərəfdaşlığın dərinləşməsinə xidmət edir. ABŞ-ın qabaqcıl texnologiyalarının Azərbaycana transferi ölkənin iqtisadi modernləşməsinə müsbət təsir göstərir. Təhlükəsizlik və hərbi sahədə əməkdaşlıq da Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin vacib komponentidir. Azərbaycan NATO ilə tərəfdaşlıq proqramları çərçivəsində ABŞ ilə sıx əməkdaşlıq edir. Terrorizmə qarşı mübarizə, beynəlxalq sülhməramlı missiyalarda iştirak və regional təhlükəsizliyin təmin olunması sahələrində əməkdaşlıq iki ölkə arasında etimadın artmasına şərait yaratmışdır. ABŞ hökumətinin Azərbaycanın təhlükəsizlik sahəsində rolunu yüksək qiymətləndirməsi strateji tərəfdaşlığın göstəricisidir. Humanitar və mədəni sahədə əməkdaşlıq da münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayır. Təhsil, elm, mədəniyyət və vətəndaş cəmiyyəti sahələrində həyata keçirilən proqramlar xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın güclənməsinə xidmət edir. ABŞ universitetləri ilə Azərbaycan təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlıq gənc kadrların hazırlanmasına və intellektual potensialın artırılmasına töhfə verir. Bununla yanaşı, Azərbaycan–ABŞ münasibətlərində müəyyən çətinliklər və fikir ayrılıqları da mövcuddur. Regional münaqişələr, geosiyasi maraqların toqquşması və beynəlxalq siyasətdə dəyişən prioritetlər ikitərəfli münasibətlərə təsir göstərə bilər. Lakin tərəflərin dialoqa və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan siyasəti bu çətinliklərin konstruktiv şəkildə həllinə imkan yaradır. Müasir dövrdə Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında münasibətlər yeni mərhələyə qədəm qoyur. Qlobal enerji bazarındakı dəyişikliklər, rəqəmsal transformasiya və regional təhlükəsizlik çağırışları iki ölkə arasında əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsini zəruri edir. Azərbaycan öz müstəqil və balanslı xarici siyasət kursunu davam etdirərək ABŞ ilə münasibətlərin qarşılıqlı faydalı əsasda inkişafına xüsusi önəm verir. Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında münasibətlər strateji xarakter daşıyır və geniş perspektivlərə malikdir. Bu əməkdaşlıq yalnız iki ölkənin maraqlarına deyil, həm də Cənubi Qafqaz regionunda sülh, sabitlik və inkişafın təmin olunmasına xidmət edir. Gələcəkdə də Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin daha da dərinləşəcəyi və yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranacağı gözlənilir.
Kamal Xəlilov – Zərdab Gənclər evinin dərnək rəhbəri
